Bodemvruchtbaarheid en gewas

PrintPrint  Stuur doorStuur door
Goede bodemvruchtbaarheid zorgt voor gezond gewas
Samenvatting: 

Bodemstructuur en –vruchtbaarheid bepalen de voederwaarde van het gras voor de koe.

Bodemvruchtbaarheid en gewas

De basis voor een voedzaam gewas ligt natuurlijk in de bodem. Bodemstructuur en –vruchtbaarheid bepalen de voederwaarde van het gras voor de koe. Maar wat is een goede bodem? Hoe bepalen we dat en hoe kunnen we de bodem verbeteren? We spraken erover met Robin Wolf, productmanager veehouderij bij Eurofins Agro.

De vruchtbaarheid van de grond hangt af van de chemische, fysische en biologische kenmerken van de bodem (zie Figuur 1). De bodem moet voldoende organische stof, vocht en mineralen bevatten, maar deze voedingsstoffen moeten ook voldoende beschikbaar komen voor een goede gewasgroei, legt Wolf uit. Figuur 2 laat zien dat niet elke bodemvoorraad even snel en gemakkelijk beschikbaar is voor de plant.

Binding mineralen
Op kleigronden worden mineralen en vocht gebonden in de kleiplaatjes en op zandgrond door de organische stof (humus). De mate van binding van mineralen (vooral kalium, magnesium en calcium) in de bodem wordt bepaald door de zogeheten cation exchange capacity (CEC), de kationen uitwisselcapaciteit. Het gaat daarbij dus om de positief geladen ionen, zoals calcium, magnesium, kalium, natrium en ook wel ammonium, aluminium, ijzer, mangaan en waterstof. Het klei-humus-complex houdt de voedingsstoffen vast, maar geeft ze ook weer vrij voor opname door het gewas. “CEC is als het ware de accu van de bodem,” legt Robin Wolf uit. Een hoge CEC is dus gunstig. De zogeheten structuurdriehoek (zie Figuur 3) geeft inzicht in de CEC van de bodem. De pH van de bodem bepaalt de efficiëntie van de accu, een hoge pH zorgt voor een betere binding van mineralen.

Grasteelt in 2017
Hoe zit het dit jaar met de relatie tussen bodem en gras? Het voorjaar van 2017 was droog en het gras is op tijd bemest, vertelt Wolf. De mest is in het voorjaar goed benut, omdat er weinig uitspoeling was. Op droge zandgronden kan de opbrengst van het gras door vochtgebrek wel wat tegenvallen. Dit jaar hebben zowel de eerste als de tweede snede een goede voederwaarde, ook op gronden met een lage CEC. “De tweede helft van het groeiseizoen was dit jaar wel nat,” merkt Wolf op, “En dat betekent dat op gronden met een lage CEC wel uitspoeling kan zijn opgetreden.”

Dit jaar is de opbrengst en de voederwaarde van het gras over het algemeen goed, concludeert Wolf. Toch benadrukt hij het belang van CEC en bodem-pH voor de lange termijn: “Als de CEC en de pH van de bodem voldoende hoog zijn, dan is de accu van de bodem op orde. Door te zorgen voor voldoende organische stof in de bodem en voor pH-regulering worden goede opbrengsten ook op langere termijn gewaarborgd.”

Figuur 1 - Bodemvruchtbaarheid

Figuur 2 - Beschikbaarheid van voorraden in bodem

Figuur 3 - Structuurdriehoek: CEC in de bodem