Wees alert op onverwachte pH-schommelingen

PrintPrint  Stuur doorStuur door
Veensubstraat
Samenvatting: 

De pH van een veensubstraat kan onverwacht veranderen. In een substraat spelen verschillende processen een rol die allemaal met elkaar te maken hebben. Een verandering in EC, de keuze voor een specifieke meststof en de groei en ontwikkeling van het gewas beïnvloeden de pH. RHP heeft een checklist ontwikkeld om in kaart te brengen hoe de pH kan worden bijgestuurd.

Wees alert op onverwachte pH-schommelingen

De pH van een veensubstraat kan plotseling omslaan. Dat heeft te maken met de buffercapaciteit van het substraat en met interacties tussen substraat, de plant en de aanwezige nutriënten. Het is daarom zaak om de pH van het substraat steeds goed in de gaten te houden. Dat zei Hans Verhagen, hoofd onderzoek bij RHP, tijdens de Horti Expertdagen van Eurofins Agro.

Substraten opgebouwd uit veen en andere organische grondstoffen zoals kokosgruis en houtvezel bestaan hoofdzakelijk uit organische verbindingen. Organische verbindingen werken als een ‘zwak zuur’. Dat wil zeggen dat de H+-ionen die in oplossing zijn, in evenwicht blijven met de H+-ionen gebonden aan de organische stof. Een zwak zuur, en dus organische stof, werkt daardoor als een buffer op de pH. Veranderingen in de pH door opname van voeding door het gewas worden zo geremd. Veensubstraten hebben over het algemeen een grotere pH buffer dan substraten met meer niet-veen grondstoffen.

pH-schommelingen

Aan veensubstraten wordt vaak extra kalk toegevoegd om de pH bij het begin van de teelt in te stellen. Dat is belangrijk voor een stabiele nutriëntenopname. Als een deel van de kalk daarbij niet reageert, acteert deze als buffer die de pH kan vasthouden. Als echter uiteindelijk alle kalk heeft gereageerd met de aanwezige H+, kan de pH plotseling snel dalen.

Andere kationen uit meststoffen, zoals K+, Ca2+, Mg2+, NH4+, zijn in balans met H+ aan de organische stof. Als er op een veensubstraat wordt geteeld, dan hebben veranderingen in EC meestal effect op de pH omdat de kationen de H+ aan de organische stof verdringen. Als met een lage EC wordt gestart en vervolgens de EC wordt verhoogd, zal daardoor de pH dalen. Aan de andere kant, als er veel wordt beregend, spoelen kationen uit en daalt de EC waardoor de pH zal stijgen.

De samenstelling van de gekozen meststoffen zijn daarbij ook van invloed. Zo werkt ammoniumstikstof (NH4+) pH verlagend en heeft nitraatstikstof (NO3-) juist pH-verhogend effect. Daarnaast heeft een plant ook zelf invloed op de pH door selectieve opname van ionen. Zo heeft een plant heeft de voorkeur voor NH4+. Zo is het mogelijk om de pH te sturen door de verhouding NH4+ en NO3- aan te passen.

Substraten hebben een verschillende mate van pH-buffer vanuit hun ‘zwak zuur werking’. Bij een substraat dat voornamelijk uit veen bestaat is de buffering sterker dan bij substraten die onder andere meer kokosproducten of houtvezel bevatten. Substraten met minder veen kunnen daarom grotere pH schommelingen vertonen en vragen daarom om een exactere sturing met de voedingsoplossing. Sturing met de verhoudingen tussen NH4+ en NO3- is dan noodzakelijk om de pH op het gewenste niveau te houden.

Interacties

In een veensubstraat spelen verschillende processen een rol die allemaal met elkaar te maken hebben. Een verandering in EC, de keuze voor een specifieke meststof en de groei en ontwikkeling van het gewas hebben soms elkaar tegenwerkende effecten op de pH. Elk gewas heeft een optimale pH-waarde waarin het zich het beste ontwikkelt. Daarom is het van belang de pH-waarde van het substraat af te stemmen op de teelt en de factoren te kennen die de pH-waarde beïnvloeden. Eurofins Agro kan de pH van het substraat onderzoeken. 

bestel.jpg

Om meer inzicht te krijgen in de interacties tussen het veensubtraat en de pH en om gerichter de pH de te kunnen sturen, heeft RHP (kenniscentrum voor substraten) een checklist ontwikkeld. Op basis van die inzichten kunt u bekijken hoe de pH kan worden bijgestuurd naar de optimale pH-waarde voor de teeltsituatie. Download de pH checklist ->

Trefwoorden: